Doğumu

   Ailesi
    Ali Rıza Efendi
    Zübeyde Hanım
    Makbule Atadan

OKUL YILLARI
    Okul Yılları
    Harp Okul Yılları

YAKINLARI
    Latife Uşaklıgil
    Sabiha Gökçen
    Ülkü Doğançay
    Afet İnan
    Nebile
    Rukiye Erkin
    Abdurrahim Tunçok

ÇALIŞMA ARKADAŞLARI
    Ali Fuat Cebesoy
    Celal Bayar
    Cevat Abbas Gürer
    Falih Rıfkı Atay
    Fethi Okyar
    Fevzi Çakmak
    Hasan Rıza Soyak
    İsmet İnönü
    İzzettin Çalışlar
    Kazım Karabekir
    Kazım Özalp
    Kılıç Ali
    Mazhar Müfit Kansu
    Mustafa Cantekin
    Mustafa Necati
    Muzaffer Kılıç
    Müfit Özdeş
    Nuri Conker
    Ömer Naci
    Rauf Orbay
    Refet Bele
    Ruşen Eşref Ünaydin
    Salih Bozok
    Tevfik Rüştü Aras
    Yunus Nadi Abalıoğlu

KONUŞMALARI
    İlk Meclis Konuşması
    İzmir İktisat Kongresi
    İlk Cumhurbaşkanlık
    Onuncu Yıl Nutku
    Gençliğe Hitabe
    Nutuk
   IV. Dönem Meclis Açılışı

SEVDİĞİ ŞARKILAR
    Yemen Türküsü
    Vardar Ovası
    Çanakkale İçinde
    Yanık Ömer
    Kırmızı Gülün Alı Var
    Alişimin Kaşlari Kara
    Cana Rakibi Handan Edersin
    Mani Oluyor Halimi Takrire Hicabım
    Nihansın Dideden Ey Mest-i Nazım
    Olmaz İlaç Sine-i Sad Pareme
    Atladım Bahçene Girdim
    Dayler Dayler, Viran Dayler
    Esiri Zülfünün Ey Yüzü Mahım
    Gitti de Gelmeyi Verdi
    Hab-gah-ı Yare Girdim Arz İçin Ahvalimi
    Köşküm Var Deryaya Karşı
    Şahane Gözler Şahane

ATATÜRK VE SPOR
    Güreş
    Futbol
    Deniz ve Kürek Sporu
    Okculuk
    Atıcılık
    Boks
    Binicilik
    Havacılık
    İzcilik
    Emriyle Kurulan Spor Klüpleri
    Düzenlenen Yarışmalar
    Atatürk’ün Spor Politikası
    Spor ve Kadın

KURDUĞU KURUM VE KURULUŞLAR
    Anadolu Ajansı
    Ankara Hukuk Fakültesi
    Atatürk Orman Çiftliği
    Bursa Merinos
    Çocuk Esirgeme Kurumu
    Demir Yolları ve Limanları Gen. Md.
    Devlet Hava Yolları
    Devlet İstatistik
    Elektrik İşleri Etüt İdaresi
    Etibank
    Halkevleri
    İş Bankası
    Maden Teknik Arama
    Merkez Bankası
    Merkez Hıfzısaha Enstitüsü
    Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
    Sanayi ve Maadin Bankası
    Sümerbank
    Türk Tarih Kurumu
    Türk Dil Kurumu
    Türk Kuşu
    Türkiye Şeker Fabrikaları
    Uluslararası İzmir Fuarı
    Türkiye Cumhurriyeti Ziraat Bankası
    Ziraat Okulları ve Yüksek Ziraat Enistitüsü

ATATÜRK MÜZELERİ
    Selanik’te Atatürk Evi
    İstanbul Şişli’deki Atatürk Evi
    Çankaya Atatürk Köşkleri
    İzmir Atatürk Evi ve Müzesi
    Bursa Atatürk Müzesi
    Erzurum Atatürk Müzesi 
    Sivas Atatürk Kongre ve Etnoğrafya Müzesi
    Diyarbakır Atatürk Köşkü
    Kayseri Atatürk Evi ve Müzesi
    Konya Atatürk Evi ve Müzesi
    Trabzon Atatürk Köşkü
    Havza Atatürk Evi
    Adana Atatürk ve Kültür Merkezi
    İzmit Müzesi ve Atatürk Evi
    Mersin Atatürk Evi
    Antalya Atatürk Müzesi
    Silifke Atatürk Evi
    Yalova’da Atatürk Köşkleri
    Florya Atatürk Deniz Köşkü
    Çubuk Atatürk Köşkü
    Söğütözü Atatürk Dinlenme Evi
    Alanya Atatürk Evi ve Müzesi
    Denizli Atatürk ve Etnoğrafya Müzesi
    Malatya Atatürk Evi
    Rize Atatürk Müzesi
    Atatürk Orman Çiftliğinde Atatürk Evi
    Eceabat Çamyayla Atatürk Karargahı
    Atatürk’ün Ankara’da ilk Karargahları
    Alagöz Atatürk Karargahı
    Akşehir Bati Cephesi Karargahi
    Afyon Atatürk Karargahı
    Uşak Atatürk ve Etnografya Müzesi
    Ankara Kurtuluş Savaşi Müzesi
    Ankara Cumhuriyet Müzesi
    Ankara Anıtkabir Atatürk Müzesi
    Ankara Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Müzesi
    Ankara Askeri Tarih Müzesi
    Ankara TBMM’de Atatürk ve Meclis Müzesi
    Ankara Valilik Binasında Atatürk Odası
    Ankara Etnoğrafya Müzesinde Geçici Kabir Yeri
    Dolmabahçe Sarayı
    Erzurum Kongre Binası ve Atatürk Müzesi
    İstanbul Pera Palas’ta Atatürk Odası
    Samsun Atatürk Müzesi
    Eskişehir Atatürk ve Kültür Müzesi
    Kastamonu Müzesinde Atatürk Köşesi
    Elazığ Atatürk Odası

ÖZEL BELGELER
   El Yazısı
    Yazdığı Kitaplar
    Okuduğu Kitaplar
    Yazdığı Mektuplar
    Yazdığı Şiirler
    Telgrafları
   Nüfus Kağıdı ve Karnesi 

VASİYETİ VE ÖLÜMÜ
    Vasiyet Kararı
    Notere Verilişi
    Vasiyetinin Tam Metni

   Ölümü
    İlk Muayene
    İlk Teşhis
    Doktorları
    Ben Hastayım Çocuk
    Kumandan Benim
    Güney Gezisi
    Savarona
    Karnından Su Alınması
    İlk Koma
    Son Saatler
    Bazı Sonlar
    Ölüm İlanı
    Cenaze Namazı
    Etnoğrafya’ya Defni

TÜM YÖNLERİYLE ANITKABİR
    Teklif Edilen Projeler
    Yapımı
    Bölümleri
    Ata’nın Nakli

fotoğraflarla ATATÜRK

1898   1899   1904   1905   1906   1907   1908   1909   1910   1912   1913   1914   1915   1916   1917   1918   1919   1920

1921   1922   1923   1924   1925   1926   1927   1928   1929   1930   1931   1932   1933   1934   1935   1936   1937   1938

KRONOLOJİ   1881-1912   1913-1914   1915   1916   1917   1918   1919   1920   1921   1922   1923   1924   1925   1926   1927   1928   1929   1930   1931   1932   1933   1934   1935   1936   1937   1938 İMPARATORLUĞUN ÇÖKÜŞÜ SAVAŞLAR     Trablusgarp Savaşı     Balkan Savaşları     I. Dünya Savaşı     Çanakkale Cephesi     Doğu Cephesi     Galiçya Cephesi     Romanya Cephesi     Yemen Hicaz Cephesi     Sina-Filistin Cephesi     Irak Cephesi     Suriye Cephesi     Makedonya Cephesi    ANTLAŞMALAR     TRABLUSGARP SAVAŞI SONRASI     Uşi Antlaşması    BALKAN SAVAŞLARI SONRASI     Londra Antlaşması     Bükreş Antlaşması     Bulgaristan-İstanbul Ant.     Atina Antlaşması     Sırbistan ile İstanbul Ant.    I. DÜNYA SAVAŞI SONRASI     Mondros Mütarekesi     Paris Barış Konferansı     San Remo Konferansı     Sevr Antlaşması    DİĞERLERİ     Versay Antlaşması     Saint Germain Antlaşması     Triyanon Antlaşması     Nöyyi Antlaşması    O DÖNEM TÜRKİYE     Jön Türkler     II. Abdülhamid     İttihat ve Terakki Cemiyeti     II. Meşrutiyetin Ilani     31 Mart Olayı     Harekat Ordusu     V.Mehmed Reşat Dönemi     VI.Mehmed Vahidettin Dönemi    İŞGALLER     İstanbul’un İşgali     İngiliz İşgalleri     Fransız İşgalleri     İtalyan İşgalleri     Yunan İşgalleri     Ermenilerin Ayaklanmaları

REFORMLAR ve ATILIMLAR
   Siyasal
    Saltanatın Kaldırılması
    Cumhuriyetin İlanı
    Halifeliğin Kaldırılması
   Eğitim
    Milli Eğitim
    Tevhidi Tedrisat Kanunu
    Yeni Harflerin Kabulü
   Kültür
    Tarih
    Dil Devrimi
    Güzel Sanatlar
    Halkevleri
   Hukuk
    Anayasalar
    Anayasa Değişiklikleri
    Kabul Edilen Kanunlar
    Kadın Hakları’nın Kabulü
   Ekonomi
    İzmir İktisat Kongresi
    Tarım
    Sanayi
    Ulaştırma
    Sağlık
   Diğer
    Tekke ve Zaviyeler
    Kılık Kıyafet
    Soyadı Kanunu
    Ölçüler ve Takvim

MİLLİ MÜCADELE YILLARI

KONGRELER / CEMİYETLER
    Amasya Genelgesi
    Erzurum Kongresi
    Balıkesir Kongresi
    Alaşehir Kongresi
    Sivas Kongresi
    Amasya Protokolü
    Cemiyetler
    Diğer Kongreler

   TBMM / DÜZENLİ ORDU
    Kuvay-i Milliye
    Son Osmanlı Meclisi
    Misak-ı Milli
    TBMM Kuruluşu
    İlk Anayasanın Kabulü
    Düzenli Ordunun Kurulması

   SAVAŞLAR ve ZAFERLER
    Doğu Cephesi
    Trakya Cephesi
    Güney Cephesi
    Urfa Cephesi
    Antep Cephesi
    Maraş Cephesi
    Çukurova Cephesi
    İnönü Savaşları
    Kütahya- Eskişehir Savaşları
    Sakarya Savaşı ve Zaferi
    Büyük Taarruz ve Zafer

   ANTLAŞMALAR / KONFERANSLAR
    Gümrü Barış Antlaşması
    Paris Konferansı
    Londra Konferansı
    Moskova Antlaşması
    Kars Antlaşması
    Ankara Antlaşması
    Mudanya Mütarekesı
    Lozan Barış Antlaşması

   ÖNEMLİ OLAYLAR / GELİŞMELER
    Atatürk’ün Samsun’a Çıkışı
    Ayaklanmalar
    İstiklal Madalyası Kanunu
    Tekalif-i Milliye
    Başkomutanlık
    Ankara’nın Başkent Oluşu

CUMHURİYET YILLARI

  ATATÜRK İLKELERİ
    Cumhuriyetçilik
    Milliyetçilik
    Halkçılık
    Laiklik
    Devletçilik
    İnkılapçılık

   MİLLİ SAVUNMA ve EMNİYET
    Kara Kuvvetleri
    Hava Kuvvetleri
    Deniz Kuvvetleri
    Jandarma Kuvvetleri
    Emniyet Teşkilatı

   DIŞ POLITIKA
    Musul Sorunu
    Fransa ile İlişkiler
    Yunanistan ile İlişkileri
    İtalya ile İlişkileri
    Rusya ile İlişkileri
    Doğulu Devletler ile İlişkiler
    Milletler Cemiyetine Katılış
    Balkan Antantı
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi
    Sadabat Paktı

   ÖNEMLİ OLAYLAR
    Siyasi Gelişmeler
    Cumhuriyet Halk Partisi
    Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası
    Şeyh Sait Ayaklanmasi
    Takrir-i Sükun Kanunu
    Atatürk’e Suikast Girişimi
    Serbest Cumhuriyet Fırkası
    Menemen Olayı
    Hatay Sorunu

ALINTI(Atatürk)

Türkiye’de Cumhuriyet

Cumhuriyet, temel olarak millet egemenliği fikri üzerine kurulmuştur. Türkiye’de cumhuriyet, kurucusu Atatürk’ün düşünceleriyle yakından ilgilidir. Çünkü O, Türkiye’de demokrasi esaslarına uyan bir cumhuriyet rejiminin kurulmasını daima samimiyetle istemiştir. Dolayısıyla, bu konuda yapılmış olan çalışmaların, tamamen O’nun direktifleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini söylemek mümkündür.

Bu sebeple, cumhuriyetin Türkiye’ye getirilmesi konusunu iyi anlayabilmek için, Atatürk’ün bu konudaki düşünceleri ve birbirini tamamlayan Atatürk ve cumhuriyet kavramları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak gerekir. Şimdi biz de bu konulara değinerek, konferans konumuzu geliştirmeye çalışacağız:

a) Atatürk İle Cumhuriyet Kavramı Arasındaki İlişki

Atatürk ve cumhuriyet, birbirini tamamlayan ve tanımlayan iki kavramdır.

Cumhuriyeti anlamak için Atatürk’ü, aynı şekilde Atatürk’ü anlayabilmek için de, tam ve sağlam temellerden hareket ederek, cumhuriyeti tanımak gerekir. Çünkü Cumhuriyet, Atatürk’ün Türk Millî varlığının korunması, refaha ve mutluluğa erişmesi için düşündüğü ümit ve arzularını şekillendirdiği bir idare şeklidir.

Atatürk gençliğinden beri cumhuriyet fikrini benimsemiş bir devlet adamıdır. O, daha 1902 yılında henüz Harp Akademisinin 1. sınıfındayken hocası Osman Nizami Paşa ile Osmanlı Devleti üzerine yaptığı bir konuşmada, Batılı anlamda yönetimden bahsetmiş ve inkılâp sözünü dile getirmiştir.Yine 1905’te staj yapmak üzere Şam’a gitmeden önce arkadaşlarıyla yaptığı bir toplantıda; “Bu dava, yıkılmak üzere bulunan bir imparatorluktan önce bir Türk Devleti çıkarmaktır.”7 diyerek fikrini açıklarken, aynı zamanda da yeni devlet düzeni kurmak olduğunu ifade etmiştir.

Dolayısıyla Atatürk, gençlik yıllarından itibaren cumhuriyetin nasıl bir rejim olduğunu bilen ve milletinin böyle bir iradeye kavuşması gerektiren bir kişidir. Hatta bu yıllarda, Türk milletinin mutlaka cumhuriyet idaresine kavuşacağını söylemekten de çekinmemiştir.

O, en büyük hayali olan Türk Milletinin cumhuriyet rejimine kavuşması hususunda ilk somut adımı Erzurum Kongresi sırasında atmış ve yaveri Mazhar Müfit KANSU’ya; zaferden sonra hükümet şeklinin Cumhuriyet olacağını söylemiştir. Ancak, Atatürk yapmayı planladığı işleri, zamanı gelince ve şartları oluşunca gerçekleştiren bir kişiydi.

Atatürk’e göre Cumhuriyet;

Ahlâkî fazilete dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuskâr insanlar yetiştirildiğinden, Türk milletinin karakter ve âdetlerine en uygun idaredir. O, cumhuriyeti millî egemenlik temeline dayanan bir halk hükûmeti olarak görür. Vatandaşın devlete, devletin de vatandaşa karşı hak ve görevlerini en iyi şekilde düzenleyen yönetim şekli olarak benimser.

b) Cumhuriyetin Sağladığı Faydalar

Türkiye’de cumhuriyet, Atatürk’ün bir sır olarak yıllarca kalbinde sakladığı, uğrunda bütün hayatını fedaya hazır olduğu büyük mücadeleler neticesinde elde ettiği bir sonuçtur.

Türkiye’de cumhuriyetin ilânıyla kabine sistemine geçilirken, aynı zamanda devletin demokratikleşmesi yolunda büyük bir adım atılmış ve yapılacak olan inkılâplara ortam hazırlamıştır.

Türkiye’de cumhuriyet; ırk, din, dil ve cinsiyet farkı gözetmeksizin bütün vatandaşların paylaştıkları ve faydalandıkları bir siyasî rejimdir. Bu rejimin özünü ise, eşitlik ilkesi teşkil eder.

Cumhuriyet, en gelişmiş ve en ileri devlet şekli olarak, Türk inkılâbının (devriminin) hem ürünü, hem de başarısıdır. Dolayısıyla büyük bir mücadelenin sonucu ve yeni bir dönemin başlangıcı olarak, Türk Milletinin bütün fertleri tarafından kavranması ve sahip çıkılarak korunması gereken bir değerdir.

D- Türkiye’de Cumhuriyetin Temel İlkeleri ve Değişmez Nitelikleri

1) Cumhuriyetin Temel İlkeleri

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu günden beri kendisine güç veren ve Atatürk ilke ve inkılâpları olarak anılan çeşitli prensiblerin yanında, her zaman dayandığı iki temel ilke söz konusu olmuştur. Bunlar;

“Şartları içinde demokratik yönetim şekli ve bilimsel düşünce yapısıdır. Bu çerçevede cumhuriyetin bütün kurum ve kuruluşları, bir yandan hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir, öte yandan hayatta en hakikî mürşit ilimdir. İlkesine göre şekillenmiş cumhuriyet; demokratik yönetim ile bilimsel düşünce şeklinin özlerinin aynı olduğu bilinci üzerinde yükselmiştir”.

Ayrıca hürriyet (özgürlük) ve her alanda tam bağımsızlık da cumhuriyetin değişmez ilkelerden ve Türk milletine kazandırdığı temel kavramlardandır. Bu kavramlardan birinin yok olması veya içinin boşaltılması gerçek anlamda bir cumhuriyetin varlığından söz edilmemesi anlamına gelir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Atatürk, Türkiye Cumhuriyetini öyle sağlam ilkelere dayandırmıştır ki; bu ilkeler bütün uygar insanlığın özlemini çekegeldiği, demokratik toplum düzenin millî, hem de uluslar arası seviyedeki gereklerini tutarlı ve samimî bir biçimde karşılayabilecek niteliktedir.

Bu ilkeler etkinliği sürekli artmakta olan çağdaş bilim ve teknolojiyi teşvik ve yeni buluşlara açık olması sebebiyle her alanda sağlanan gelişmelerle günümüz insanlığının en başta gelen özlemlerinden birisi haline gelmiş olan, insan hak ve özgürlüklerinin elde edilmesi ve bunların uluslar arasında adaletli bir barışa uygun biçimde kullanılmasını sağlayabilecek yapıdadırlar.

2) Cumhuriyetin Değişmez Nitelikleri

Türkiye Cumhuriyeti Devleti Anayasa’da ifadesini bulduğu şekliyle, demokratik, lâik, sosyal bir hukuk devleti olmak gibi değişmez niteliklere sahiptir.

Bu niteliklerle özdeşlemiş olan Türkiye Cumhuriyeti kısa zamanda gelişme göstermiştir. Ancak kısa süreli bir gelişme ve değişme ile yetinmeyen Cumhuriyet, her zaman bunu sürekli kılması arayışı içinde olmuştur.
Kuruluşundan itibaren çeşitli alanlarda ilerlemeler sağlamış olmasına rağmen bunu tam anlamıyla yeterli bulmamış ve bugün hâlâ halkının çağdaş ve modern anlamda bir hayat sürmesini sağlamak maksadıyla büyük arayışlar içine girmiştir.

Bu noktada, özellikle cumhuriyetin değişmez nitelikleri, aynı zamanda devletin kalkınma, halkın çağdaş ve modern yaşamak arzusunun güvencesi durumundadırlar.
Bunlar:

1- Demokratik olmak

2- Lâik olmak

3- Sosyal Devlet Olmak

Halkı kucaklayan, sıkıntılarını çözmek için çalışan, toplumsal ve bireysel anlamda, her alanda bütün vatandaşlarının hayatını güvence altına almayı amaçlayan bir devlet modelidir.

Bu anlamda Türkiye Cumhuriyeti devleti kuruluşundan beri bu niteliğe bağlı olarak onlara her türlü hizmeti götürmeye çalışmıştır.

4- Hukuk Devleti Olmak

Türkiye Cumhuriyeti aynı zamanda bir hukuk devletidir. Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen inkılâplarda hukuk alanında da lâiklik benimsenmiş ve dinî anlayışa uygun düzenlenmiş olan kurallar kaldırılarak; yerlerine akla, mantığa ve bilime dayanan kurallar kabul edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti devletinde, hukukun üstünlüğü ilkesi benimsenmiş ve herkesin kanun önünde eşit olduğu prensibi hukukun değişmez niteliklerinden birisi olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, adaletin yerini bulmasını sağlamak maksadıyla da hâkimlere baskı yapılmasının önüne geçilmiştir.

Türkiye’ye, cumhuriyetin getirilmesi, Türkiye’de Cumhuriyet ile sağlanan gelişmeler ve Türkiye Cumhuriyeti’nin sahip olduğu çeşitli özellikleri de görüldükten sonra, şüphesiz Cumhuriyetin nasıl bir rejim ve ne büyük bir değer olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, Türk Milletinin bütün fertlerinin bu değere sahip çıkarak, onu koruması gerekmektedir ki, bu noktada cumhuriyetçilik ilkesi ortaya çıkmaktadır.

E- Milliyetçilik

Millet, en gelişmiş toplum düzeni olarak, insanlık ailesi içerisinde tarihî aşamalardan geçerek oluşmuş, gerçek bir düzeni ifade eder.

Millet aynı tarihe sahip olan, beraber yaşama arzusu gösteren insan topluluğudur.

Etrafında toplanılan bu esas insan topluluklarının özelliklerine göre değişiklik gösterebilir. Meselâ; Fransa’da kültür, Almanya’da ırk, Araplarda dil, ABD’da tâbiyet kavramlarından oluşur.

Atatürk, milletin tarifini şöyle yapar: “Dil, kültür ve ülkü birliği ile birbirine bağlı vatandaşların teşkil ettiği bir siyasî ve sosyal toplumdur.”

Milliyetçilik ise, millet gerçeğinden hareket eden bir fikir akımı ve çağımızın en geçerli sosyal politika prensiplerinden birisi olarak, bir millete mensup kişilerin, mensup olduğu millete karşı duymuş olduğu bağlılık duygusu ya da millet duygusunun esasını teşkil eden bir kavramdır.

Türk milliyetçiliğinin kendisine has bazı özellikleri de mevcuttur. Meselâ; Türk milliyetçiliğinin esasını millî karakter oluşturur. Ayrıca Türk milliyetçiliği ne dinci, ne de sosyalisttir. Çünkü, milliyet kavramı vardır, bir inanç ve duygudur. O inanç ve duygunun içinde vatanın bölünmez bütünlüğü esastır.

Atatürk Milliyetçiliği de, bu değerler üzerine oturmaktadır. Ayrıca, Atatürk’ün milliyetçilik anlayışında millet esastır. Atatürk milliyetçiliğinde özellikle Türk milletinin geçmişine olan sevgi ile birlik ve beraberliğine yer ve değer verilmektedir.

Atatürk milliyetçiliği, hürriyete ve insan kişiliğine değer verir, eşitlik fikrine dayanır.

Atatürk milliyetçiliği ilericidir. Çağın gerçeklerine uygun olarak, akıl ve bilimin doğrularına dayanır. Bu çerçevede Türk milletinin dünya medeniyetine bilimsel açıdan hizmetini öngörür.

F- Halkçılık

Halkçılığın üç önemli unsuru vardır:

a) Halk yönetimi. (siyasî ve demokratik)

b) Eşitlik.

c) Sınıf mücadelesini kabul etmemektir.

G- Devletçilik

Devlet yetkilerinin artması, genişlemesi, kamu hizmet ve faaliyetlerinin yayılmasıdır.

Ğ- Lâiklik

Kelime olarak, ruhanî olmayan kimse, dinî olmayan şey, fikir, kurum, prensip demektir.

Lâiklik ise; sosyal hayatta din kurallarına tâbi olmayan hukuk anlayışını ifade eder. Halbuki, gerçek anlamda lâiklik; din ile devlet işlerinin ayrılması ve devletin vicdan işlerinin gerçekleşmesinde tarafsız kalmasıdır.

Lâiklik, Batı ülkelerinde olduğu gibi, Türkiye’de de cumhuriyet ile birlikte pozitif hukuk alanına girmiştir.

Atatürk’e göre din, bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Dine saygı, inanan kişinin haklarına saygının bir sonucudur.

H- İnkılâpçılık (Devrimcilik)

Kavramları anlamları ne kadar büyürse büyüsün, ne kadar genişlerse genişlesin etimolojik olarak türediği kelimenin sözlük anlamıyla büyük ilişkisi vardır.

İnkılâp; Arapça kalp kelimesinden gelmiş olup, bir milletin sahip olduğu siyasî, sosyal, ve askerî alanlarda ki kurumların devlet eliyle makul ve ölçülü metotlarla köklü bir şekilde değiştirilmesi olarak tanımlanmaktadır.

İnkılâp, Türk hukuk sözlüğünde alınan geniş anlamında ise; yukarda ki cümlelerle paralellik göstermektedir.

İnkılâpçılık ise; kurucu ve yapıcı, bir düşünceyle modern toplum hayatında yeni ilerleme ve gelişmelere imkân hazırlamaya yönelik bir düşünceyi benimsemektir.

İnkılâpçılık, bir taraftan uygarlık gereği, yeni inkılâpları öngörürken, diğer taraftan da ileriye yönelmeyi gerekli bulmaktadır.

Atatürk de, inkılâp kelimesini sık sık kullanmış, özellikle ihtilâl kelimesinden farkına dikkat çekmiştir. O, bu konuda şunları söylüyor:

“Türk inkılâbı nedir? Bu inkılâp ilk bakışta ima ettiği ihtilâl anlamından başka, ondan daha geniş bir değişikliği ifade etmektedir”.

Yine Atatürk, Türk inkılâbını şu veciz sözlerle ifade etmiştir:

“Uçurumun kenarında yıkık bir ülke… Türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar… Yıllar süren savaş…. Ondan sonra içerde ve dışarıda saygı ile tanınan yeni toplum, yeni devlet ve bunları başarmak için aralıksız inkılâplar!… İşte, Türk genel inkılâbının kısa bir ifadesi…”

İnkılâp (devrim) hadisenin olabilmesi için de bazı şartların bir araya gelmesi gerekir. Bunlar:

1- Toplumun karşı karşıya kaldığı idarî, sosyal ve ekonomik bulunanlar.

2- Fikir hayatının gelişme göstermesi ve inkılâbı hazırlayıcı eserlerin verilmesi.

3- Lider ve kadro teşekkülü.

4- Tertip, disiplin, plân ve program.

Bugün Türk inkılâbı veya Türk Devrimi ile Atatürk inkılâpları veya Atatürk devrimleri kavramları üzerinde ayrı ayrı görüşler vardır:

İnkılâp veya devrim tanımına göre değişmektedir. Bazıları inkılâp kavramını Fransızca Evolüsyon karşılığında “iyiye doğru bir gelişme”; bazıları ise, Revolüsyon anlamına ihtilâli de içine alan, köklü bir değişme, sürekli bir gelişme olarak almaktadır.

Atatürk devrimindeki inkılâpları (devrimleri), iki bölümde incelemek mümkündür:

1- Büyük zaferle biten ve Cumhuriyete kadar gelen Millî Mücadele ve Millî Kurtuluş dönemi.

2- Cumhuriyetle başlayan siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik devrimler.

Daha çok Atatürk devrimleri veya Atatürk İnkılâpları denince, başta Cumhuriyetin kurulması gelmek üzere, Atatürk’ün önderliğinde yapılan devrimler anlaşılmaktadır ki, buna Türk Devrimi de denilmektedir.

Atatürk devrimleri veya Türk devrimi Kemalizm veya Atatürkçülük olarak da adlandırılmaktadır. Bugün ileri bir kültür çağına atlayışımızın temelini teşkil eden, düşünce sistemi ve aksiyon olarak – mazlum milletlerin örnek aldığı – bir Atatürkçülük gerçeği bulunduğuna şüphe yoktur. Ortada, Büyük Ata’nın biz bize benzeriz sözleriyle özellik gösteren hedefi, yolu ve kılavuzu belirtilmiş bulunan devrimlerle, O’nun benimsediği ana ilkeler vardır.

Atatürk, yaptığı inkılâpların gayesini şöyle belirtir:

“Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamıyla modern ve bütün anlam ve şekilleriyle medenî (uygar) bir toplum haline ulaştırmaktır. İnkılâbımızın ana ilkesi budur”.

30 Ağustos 1924’de Dumlupınar’daki konuşmasında;

“Milletimizin hedefi, milletimizin ülküsü, bütün dünyada tam anlamı ile uygar bir insan topluluğu olmaktır… Uygarlık yolunda yürümek başarı yolunda, hayatın şartıdır.

Bu yol üzerinde duraklayanlar veya bu yol üzerinde ileriye değil, geriye bakmak bilgisizliğini ve dalgınlığını gösterenler, genel uygarlığın coşkun seli altında boğulmaya mahkumdurlar” sözleriyle çağdaş uygarlığın kaçınılmaz bir hedef olduğunu göstermiştir.

O, milliyetçiliği yer yer milliyetperverlik deyimi ile kullanmakta ve Türk milliyetçiliğini şöyle tanımlamaktadır:

“Türk milliyetçiği, ilerleme ve gelişme yolunda ve milletlerarası ilişkilerde, bütün çağdaş milletlere paralel ve onlarla bir ahenkte yürümekle beraber, Türk milletinin özel karakterlerini ve başlı başına bağımsız niteliğini korumaktır.”

Atatürk, milliyetçilikte bencilliği değil, insancıl davranışı ve insanlığın mutluluğunu ön görmektedir.
Görülüyor ki, Türk milliyetçiliği veya Atatürk milliyetçiliği anlayışında millî kültür ve çağdaşlaşma esas olmakta ve devrimlerin amacı ile Türk milliyetçiliğinin amacı arasında bir ayrılık bulunmamaktadır.

alıntı(ataturk)

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’S LIFE

Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938) was the founder and the first President of the Republic of Turkey. Mustafa Kemal was born in 1881 in Salonika (Selanik, today in Greece, then under the Ottoman rule). His father’s name was Ali Riza Efendi. His father was customs official.
His mother’s name was Zübeyde Hanim. For his primary education, he went to the school of Semsi Efendi in Salonika. But Mustafa lost his father at an early age, he had to leave school. Mustafa and his mother went to live with his uncle in the countryside. His mother brought him up. Life continued like this for a time. Mustafa worked on the farm but his mother began to worry about his lack of schooling. It was finally decided that he should live with his mother’s sister in Salonika.
He entered the Military Middle School in Salonika. In 1895, after finishing the Military Middle School, Mustafa Kemal entered the Military High School (Askeri Idadisi ) in Manastir.
After successfully completing his studies at the Manastir Military School, Mustafa Kemal went to Istanbul and on the 13th of March 1899 he entered the infantry class of the Military Academy (Harbiye Harp Okulu). After finishing the Military Academy, Mustafa Kemal went on to the General Staff College in 1902. He was graduated from the Academy with the rank of captain on the 11th of January, 1905.
In 1906, he was sent to Damascus (Sam). Mustafa Kemal and his friends founded a society which they called “Vatan ve Hürriyet” (Fatherland and Freedom) in Damascus. On his own initiative, he went to Tripoli during the war with Italy in 1911 and took part in the defense of Derne and Tobruk. While he was still in Libya, the Balkan War broke out. He served in the Balkan War as a successful Commander (1912-1914). At the end of the Balkan War, Mustafa Kemal was appointed military attache in Sofia.
When Mustafa Kemal was in Sofia, the First World War broke out. He was made Commander of the Anafartalar Group on 8th of August, 1915. In the First World War he was in command of the Turkish forces at Anafartalar at a critical moment. This was when the Allied landings in the Dardanelles (Çanakkale Bogazi) took place and he personally saved the situation in Gallipoli. During the battle, Mustafa Kemal was hit by shrapnel above the heart, but a watch in his breast pocket saved his life. Mustafa Kemal explained his state of mind as he accepted this great responsibility: “Indeed, it was not easy to shoulder such responsibility, but as I had decided not to live to see my country’s destruction, I accepted it proudly”. He then served in the Caucasus and in Syria and just before the armistice in 1918 he was placed in command of the Lightning Army group in Syria. After the armistice (peace agreement), he returned to Istanbul.
After the Armistice of Mondoros, the countries that had signed the agreement did not consider it necessary to abide by its terms. Under various pretexts the navies and the armies of the Entente (France, Britain and Italy) were in Istanbul, while the province of Adana had been occupied by the French, and Urfa and Maras by the British. There were Italian soldiers in Antalya and Konya, and British soldiers in Merzifon and Samsun. There were foreign officers, officials and agents almost everywhere in the country.
On the 15th of May 1919 the Greek Army landed in Izmir with the agreement of the Entente. Under difficult conditions, Mustafa Kemal decided to go to Anatolia. On 16th of May 1919, he left Istanbul in a small boat called the “Bandirma”. Mustafa Kemal was warned that his enemies had planned to sink his ship on the way out, but he was not afraid and on Monday19th May 1919, he arrived in Samsun and set foot on Anatolian soil. That date marks the beginning of the Turkish War of Independence. It is also the date that Mustafa Kemal later chose as his own birthday. A wave of national resistance arose in Anatolia. A movement had already begun in Erzurum in the east and Mustafa Kemal quickly placed himself at the head of the whole organization. The congresses in Erzurum and Sivas in the Summer of 1919 declared the national aims by a national pact.
When the foreign armies occupied Istanbul, on 23th of April 1920 Mustafa Kemal opened the Turkish Grand National Assembly and hence established a provisional new government, the centre of which was to be Ankara. On the same day Mustafa Kemal was elected President of the Grand National Assembly. The Greeks, profiting by the rebellion of Çerkez Ethem and acting in collaboration with him, started to advance towards Bursa and Eskisehir. On the 10th of January 1921, the enemy forces were heavily defeated by the Commander of the Western Front, colonel Ismet and his troops. On the 10th of July 1921, the Greeks launched a frontal attack with five divisions on Sakarya. After the great battle of Sakarya, which continued without interruption from the 23rd of August to the 13th of September, the Greek Army was defeated and had to retreat. After the battle, the Grand National Assembly gave Mustafa Kemal the titles of Ghazi and Marshal. Mustafa Kemal decided to drive the enemies out of his country and he gave the order that the attack should be launched on the morning of the 26th of August 1922. The bulk of the enemy forces were surrounded and killed or captured on the 30th of August at Dumlupinar.
The enemy Commander-in-Chief, General Trikupis, was captured. Or the 9th of September 1922 the fleeing enemy forces were driven into the sea near Izmir. The Turkish forces, under the extraordinary military skills of Kemal Atatürk, fought a War of Independence against the occupying Allied powers and won victories on every front all over the country.
On the 24th of July 1923, with the signing of the Treaty of Lausanne, the independence of the new Turkish State was recognized by all countries. Mustafa Kemal built up a new, sturdy, vigorous state. On the 29th of October 1923, he declared the new Turkish Republic. Following the declaration of the Republic he started to his radical reforms to modernize the country. Mustafa Kemal was elected the first President of the Republic of Turkey.
Atatürk made frequent tours of the country. While visiting Gemlik and Bursa, Atatürk caught a chill. He returned to Istanbul to be treated and to rest, but, unfortunately Atatürk was seriously ill. At 9.05 AM on the 10th of November 1938, Atatürk died, but he attained immortality in the eyes of his people. Since the moment of his death, his beloved name and memory have been engraved on the hearts of his people. As a commander he had been the victorious of many battles, as a leader he had influenced the masses, as a statesman he had led a successful administration, and as a revolutionary he had striven to alter the social, cultural, economic, political and legal structure of society at its roots. He was one of the most eminent personalities in the history of the world, history will count him among the most glorious sons of the Turkish nation and one of the greatest leaders of mankind.EVENTS IN ATATÜRK’S LIFE IN CHRONOLOGICAL ORDER
1881
Mustafa born in Salonika.
1893
Mustafa enters the Military Preparatory School in Salonika and is given the second name “Kemal” by his teacher.
1895
Mustafa Kemal enters the Military High School at Manastir.
1899
Mustafa Kemal enters the infantry class of the Military Academy in Istanbul.
1902
Mustafa Kemal graduates from the Military Academy and goes on to the General Staff College.
January 11, 1905
Mustafa Kemal graduates from the General Staff College with the rank of Staff Captain and is posted to the Fifth Army, based in Damascus.
October 1906
Mustafa Kemal and his friends from the secret society “Fatherland and Freedom” in Damascus.
September 1907
Mustafa Kemal transferred to Third Army and goes to Salonika.
September 13, 1911
Mustafa Kemal transferred to General Staff in Istanbul.
January 9, 1912
Mustafa Kemal successfully leads the Tobruk offensive in Libya.
November 25, 1912
Mustafa Kemal appointed Director of Operations, Mediterranean Straits Special Forces.
October 27, 1913
Mustafa Kemal appointed Military Attache in Sofia.
April 25, 1915
Allies land at Ariburnu (Gallipoli) and Mustafa Kemal stops their progress with his division.
August 9, 1915
Mustafa Kemal appointed Commander of Anafartalar Group.
April 1, 1916
Mustafa Kemal promoted to Brigadier-General.
August 6-7, 1916
Mustafa Kemal takes Bitlis and Mus back from the enemy.
October 31, 1918
Mustafa Kemal becomes Commander of Lightning Group of Armies.
April 30, 1919
Mustafa Kemal appointed Inspector of 9th Army based in Erzurum with wide powers.
May 16, 1919
Mustafa Kemal leaves Istanbul.
May 19, 1919
Mustafa Kemal lands in Samsun. This date was recorded as the start of War of Independence.
July 8, 1919
Mustafa Kemal resigns from the post of Inspector of 3rd Army and from the army.
July 23, 1919
Mustafa Kemal elected Chairman of Erzurum Congress.
September 4, 1919
Mustafa Kemal elected Chairman of Sivas Congress.
December 27, 1919
Mustafa Kemal arrives in Ankara with the Excutive Committee.
April 23, 1920
Mustafa Kemal opens the Turkish Grand National Assembly in Ankara.
May 11, 1920
Mustafa Kemal is condemned to death by the government in Istanbul.
August 5, 1921
Mustafa Kemal appointed Commander-in-Chief by the Grand National Assembly.
August 23, 1921
The battle of Sakarya begins with Turkish troops led by Mustafa Kemal.
September 19, 1921
The Grand National Assembly gives Mustafa Kemal the rank of Marshal and the title Gazi.
August 26, 1922
Gazi Mustafa Kemal begins to lead the Great Offensive from the hill of Kocatepe.
August 30, 1922
Gazi Mustafa Kemal Pasha wins the battle of Dumlupinar.
September 10, 1922
Gazi Mustafa Kemal enters Izmir.
November 1, 1922
The Grand National Assembly accepts Gazi Mustafa Kemal’s proposal to abolish the Sultanate.
January 14, 1923
Mustafa Kemal’s mother Zübeyde Hanim dies in Izmir.
October 29, 1923
Proclamation of the Turkish Republic and Gazi Mustafa Kemal is elected as the first President.
August 24, 1924
Gazi Mustafa Kemal wears a hat for the first time at Sarayburnu in Istanbul.
August 9, 1928
Gazi Mustafa Kemal speaks at Sarayburnu on the new Turkish Alphabet.
April 12, 1931
Gazi Mustafa Kemal founds the Turkish Historical Society.
July 12, 1932
Gazi Mustafa Kemal founds the Turkish Linguistic Society.
June 16, 1934
The Grand National Assembly passes a law granting Gazi Mustafa Kemal the surname “Atatürk”.
November 10, 1938
Atatürk dies at 09:05 in Dolmabahçe Palace, Istanbul